Vitalisia gasta millaun 10, pensaun Veteranu gasta millaun 157!
Ezijensia hamos pensaun vitalisia mosu desde 2008 ho artigu ida mosu husi autor Padre Martinho Gusmao. Artigu nee furak tebes, maibe laiha reasaun ruma husi ema politiku sira. Jelang eleisaun 2012, partidu politiku sira hahu koalia kona ba pensaun vitalisia nee, partidu balun dehan tenke hadia lei vitalisia no partidu balun dehan tenke hamos lei vitalisia nee, maibe wainhira kaer ukun sira nonok no so partidu CNRT deit hahu hadia lei pensaun vitalisia nee liu husi hatun osan pensaun vitalisia husi 100% ba 60% ba membru Governu no Deputadu sira neebe asume kargu mandatu ida deit no sira neebe asume liu mandatu ida hetan 70% husi salariu baziku.
Artinya CNRT konsege redus pensaun nee, masmu la berlaku surut ka retroactive, tanba kualker produtu lei la bele lori prezuiju ba benefisiariu. Tanba nee iha momentu ida eis Prezidente Parlamentu husi partidu boot ida dehan, hakarak hadia ou hamos pensaun vitalisia labele berlaku surut ou retroativu.
Iha Portugal direitu adquiridu vitalisia mos iha ba eis membru Governu no eis Deputadu sira, maibe iha 2009, parlamentu halo lei ida hodi hamos vitalisia nee no reintegra hotu iha seguransa sosial, maibe lei vinkula ba oin no la retroativu ida.
Iha Indonezia pensaun ba eis membru Governu no eis Deputadu sira, maibe sira simu 80% husi salariu baziku. Salariu baziku ba membru parlamentu no membru Governu Indonesia sebesar Rp. 6.000.000.
Iha Malaysia eis membru Governu no eis Deputadu sira simu pensaun reforma ho 60% husi salariu baziku. Salariu baziku ba sira, RM 16.000.
Kestaun pensaun ba eis membru Governu no eis Deputadu sira berlaku iha nasaun barak, maibe pensaun nee integra iha seguransa sosial.
Tanba sa mak tenke fo reforsa ba eis membru Governu no eis Deputadu sira, tanba sira nee orang terpilih no hetan fiar husi povu no durante sira nia mandatu produs no presta serbisu ba nasaun no povu, tanba nee wainhira la asume kargu ona
nasaun tenke rekonhese sira liu husi fo pensaun reforma.
Iha timor nee, iha pensaun rua mak fo todan ba estadu no tuir chat gpt katak pensaun vitalisia, estadu tenke halo despeza kada tinan millaun 10 no pensaun veteranu tuir chat gpt governu kada tinan estadu tenke hasai millaun 157.
Tuir chat gpt katak pensaun rua nee bele kria kecemburuan sosial Wainhira povu sei moris iha linha pobreza.
Lei pensaun vitalisia barak fo benefisiu ba eis titular sira hanesan eis Prezidente Republika, eis Prezidente Parlamentu Nasional, eis Primeiru Ministru no eis Prezidente tribunal Rekursu.
Alein de hetan pensaun vitalisia ho osan, eis titular sira nee mos tenke hetan Uma, hetan kareta, hetan Xofer, hetan ema tein, hetan asesor no hetan sekretariu no hetan osan saude no livre husi taxa, kompara ho eis membru Governu no eis Deputadu hetan deit osan vitalisia deit.
Tuir chat Gpt too Agora Xanana seidauk benefisiariu husi lei pensaun vitalisia no eis titular nee, maibe eis titular seluk hetan hotu benefisiu husi lei nee.
1. Dr Horta (PR) hetan Uma iha farol
2. Taur Matan Ruak (PR) hetan Uma iha Farol
3. Dr Lu Olo (PR/PPN) hetan Uma iha Farol
4. La Sama(PPN) laiha Informasaun
5. Vicenti Guterres(PPN) hetan Uma ona
6. Mari Alkatiri (PM) hetan Uma iha Farol
Vensimentu vitalisia ba eis titular nee tuir montante salariu ativu mak hanesan :
1. PR $ 2.500 100%) husi vensimentu nudar PR ativu
2. PPN $ 1.500 (80%) husi salariu ativu
3. PM $ 800 (80%) husi salariu ativu
4. PTR $ 600 (80%) husi salariu ativu
Husi diskripsaun iha leten nee hatudu estadu halo despeza boot kada tinan ba benefisiariu sira nee. Husi benefisiariu sira nee balun agora sei ativu hanesan Lideransa partidu, Serake sira nee aseita atu halo revizaun ba lei pensaun vitalisia? Kalau toh sira aseita mos revizaun lei pensaun vitalisia nee la berlaku ba kotuk ida maibe vinkula ba oin hanesan saida mak akontese iha Portugal.
Dader Diak Timor Lorosae!

No comments:
Post a Comment